Baker Kisti Nedir?

Dizin arka kısmında fark edilen yumuşak bir şişlik, birçok kişide endişeye neden olabilir. Bu şişliklerin en sık görülen nedenlerinden biri Baker kisti olarak adlandırılan durumdur. Her yaş grubunda görülebilmekle birlikte özellikle diz ekleminde kireçlenme, menisküs yırtığı veya romatizmal hastalıkları bulunan kişilerde daha sık ortaya çıkar.

Baker kisti çoğu zaman iyi huylu bir oluşumdur. Ancak altında yatan eklem probleminin değerlendirilmesi önemlidir. Erken tanı sayesinde hem şikâyetlerin kontrol altına alınması hem de olası komplikasyonların önlenmesi mümkün olabilir.

Baker Kisti Nedir?

Baker kisti, diz eklemi içerisinde bulunan sinovyal sıvının dizin arka bölümünde yer alan bir kese içerisinde birikmesi sonucu oluşan sıvı dolu bir yapıdır. Tıp literatüründe popliteal kist olarak da isimlendirilir.

Normal şartlarda eklem sıvısı dizin hareketini kolaylaştırır ve eklem yüzeylerini korur. Ancak diz içerisinde herhangi bir nedenle sıvı üretimi arttığında bu sıvı arka tarafta bulunan bursaya doğru ilerleyebilir ve zamanla kist oluşmasına neden olabilir.

Tek başına bir hastalık olmaktan çok, çoğu zaman diz içerisindeki başka bir problemin belirtisi olarak değerlendirilir.

Baker Kisti Neden Oluşur?

Baker kistinin gelişmesinde diz ekleminde sıvı artışına neden olan birçok durum rol oynayabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

• Menisküs yırtıkları
• Diz kireçlenmesi (osteoartrit)
• Romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklar
• Kıkırdak hasarları
• Spor yaralanmaları
• Diz travmaları
• Bağ yaralanmaları

Özellikle orta ve ileri yaş grubunda görülen diz kireçlenmesi, Baker kistinin en önemli nedenlerinden biridir.

Baker Kisti Belirtileri Nelerdir?

Her Baker kisti belirti vermeyebilir. Küçük boyutlu kistler çoğu zaman tesadüfen fark edilir. Ancak büyüyen kistler çeşitli şikâyetlere yol açabilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Diz arkasında ele gelen şişlik
• Gerginlik hissi
• Diz hareketlerinde kısıtlılık
• Çömelirken veya merdiven çıkarken rahatsızlık
• Diz arkasında ağrı
• Uzun süre ayakta kaldıktan sonra şişliğin belirginleşmesi

Bazı hastalarda şişlik gün içerisinde değişiklik gösterebilir. Dinlenme sonrasında küçülürken, hareketle birlikte yeniden belirgin hâle gelebilir.

Baker Kisti Ağrı Yapar mı?

Baker kisti her zaman ağrı oluşturmaz. Ancak kistin büyümesi veya diz içerisindeki temel hastalığın ilerlemesi durumunda ağrı gelişebilir.

Özellikle diz tamamen büküldüğünde veya düzleştirildiğinde arka tarafta baskı hissedilebilir. Büyük kistler çevredeki dokular üzerinde bası oluşturarak günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir.

Baker Kisti Patlar mı?

Nadir de olsa Baker kisti yırtılabilir veya içindeki sıvı baldır kaslarına doğru yayılabilir. Bu durumda ani başlayan baldır ağrısı, şişlik ve kızarıklık görülebilir.

Bu belirtiler bazen derin ven trombozu (damar tıkanıklığı) ile karışabileceğinden, ani gelişen baldır şişliği bulunan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerekir.

Baker Kisti Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda öncelikle hastanın şikâyetleri dinlenir ve ayrıntılı ortopedik muayene yapılır. Muayene sırasında diz arkasındaki şişliğin yapısı değerlendirilir.

Gerekli görüldüğünde aşağıdaki görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir:

• Ultrasonografi
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
• Direkt röntgen

MR incelemesi özellikle Baker kistine neden olan menisküs yırtıkları, bağ yaralanmaları ve kıkırdak sorunlarının değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlar.

Baker Kisti Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi planı yalnızca kistin büyüklüğüne göre değil, oluşmasına neden olan temel hastalığa göre belirlenir.

Şikâyete neden olmayan küçük Baker kistleri çoğu zaman düzenli takip ile izlenebilir.

Belirti veren hastalarda uygulanabilecek yöntemler arasında şunlar yer alabilir:

• Aktivite düzenlenmesi
• İstirahat
• Soğuk uygulama
• Doktor önerisiyle ilaç tedavisi
• Fizik tedavi uygulamaları
• Gerektiğinde ultrason eşliğinde sıvının boşaltılması
• Altta yatan menisküs veya diz içi patolojisinin tedavisi

Sadece kistin boşaltılması her zaman kalıcı çözüm sağlamayabilir. Eğer diz içerisindeki temel sorun devam ediyorsa kist yeniden oluşabilir.

Baker Kisti Ameliyat Gerektirir mi?

Her Baker kisti ameliyat gerektirmez. Cerrahi tedavi, genellikle diğer yöntemlerden fayda görülmeyen, büyük boyutlara ulaşan veya yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen hastalarda değerlendirilir.

Bunun yanında menisküs yırtığı ya da başka bir diz içi patoloji mevcutsa öncelikle bu problemin tedavi edilmesi planlanabilir. Böylece Baker kistinin tekrar oluşma riski de azaltılabilir.

Baker Kisti Kendiliğinden Geçer mi?

Bazı küçük Baker kistleri, altta yatan diz problemi düzeldiğinde zaman içerisinde küçülebilir veya tamamen kaybolabilir. Ancak diz eklemindeki hastalık devam ettiği sürece kistin yeniden oluşma ihtimali bulunmaktadır.

Bu nedenle yalnızca şişliğin değil, şişliğe neden olan eklem probleminin de değerlendirilmesi önem taşır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulması önerilir:

• Diz arkasında yeni oluşan şişlik fark edilmesi
• Şişliğin giderek büyümesi
• Hareket sırasında ağrı gelişmesi
• Dizde kilitlenme veya hareket kısıtlılığı yaşanması
• Baldırda ani şişlik, kızarıklık ve şiddetli ağrı oluşması

Erken değerlendirme sayesinde Baker kistine neden olan hastalıkların tanısı konulabilir ve uygun tedavi planı oluşturulabilir.

Baker kisti, diz arkasında oluşan en yaygın yumuşak doku şişliklerinden biridir ve çoğu zaman diz eklemindeki başka bir rahatsızlığın belirtisi olarak ortaya çıkar. Her Baker kisti ciddi bir sağlık sorunu anlamına gelmese de özellikle ağrı, hareket kısıtlılığı veya hızla büyüyen şişlik varlığında uzman değerlendirmesi önemlidir. Uygun muayene ve görüntüleme yöntemleri ile altta yatan neden belirlenerek kişiye özel tedavi planı oluşturulabilir.