Karpal Tünel Sendromu Nedir?

El bileğinde, kemikler ve güçlü bir bağ dokusu tarafından oluşturulan dar bir geçit bulunur. Bu yapıya karpal tünel adı verilir. Median sinir ile parmakları hareket ettiren bazı tendonlar bu tünelin içinden geçer.

Herhangi bir nedenle tünel içerisindeki basınç arttığında median sinir sıkışır. Bunun sonucunda başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir bölümünde uyuşma, karıncalanma ve ağrı ortaya çıkabilir.

Başlangıçta belirtiler hafif olsa da sinir üzerindeki baskı devam ederse zamanla el becerilerinde azalma ve kas zayıflığı gelişebilir.

Karpal Tünel Sendromu Neden Olur?

Hastalığın tek bir nedeni olmayabilir. Çoğu zaman birden fazla risk faktörü birlikte rol oynar.

Karpal Tünel Sendromuna yol açabilecek durumlar şunlardır:

• Tekrarlayan el ve el bileği hareketleri
• Uzun süre bilgisayar veya klavye kullanımı
• Sürekli titreşimli aletlerle çalışma
• El bileği kırıkları ve travmalar
• Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
• Diyabet
• Hipotiroidi
• Obezite
• Gebelikte gelişen ödem
• El bileğinde ganglion kisti
• Genetik olarak dar karpal tünel yapısı

Bazı hastalarda ise belirgin bir neden saptanamayabilir.

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Karpal Tünel Sendromu her yaşta görülebilse de özellikle orta yaş grubunda daha sık tanı alır.

Risk altında bulunan kişiler arasında:

• Ofis çalışanları
• Bilgisayar kullanıcıları
• Terziler
• Kuaförler
• Diş hekimleri
• Kasaplar
• Fabrika çalışanları
• Müzisyenler
• El işiyle uğraşan kişiler

yer alabilir.

Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülmesi, el bileği anatomisinin daha dar olması ve hormonal faktörlerle ilişkilendirilmektedir.

Karpal Tünel Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle yavaş başlar ve zamanla ilerleyebilir.

En sık görülen şikâyetler şunlardır:

• Başparmak, işaret ve orta parmakta uyuşma
• Karıncalanma hissi
• El bileğinde ağrı
• Geceleri uykudan uyandıran uyuşma
• Eli sallayınca rahatlama hissi
• Kavrama gücünde azalma
• Küçük cisimleri tutarken zorlanma
• Düğme ilikleme gibi ince hareketlerde güçlük
• Elde beceri kaybı
• Başparmak kökündeki kaslarda incelme (ileri evrede)

Uyuşmalar başlangıçta geceleri görülürken ilerleyen dönemlerde gündüz saatlerinde de ortaya çıkabilir.

Karpal Tünel Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı, hastanın şikâyetleri ve fizik muayene ile başlar.

Muayene sırasında hekim;

• Parmaklardaki duyu kaybını değerlendirir.
• Başparmak kaslarının gücünü inceler.
• Median sinir üzerine bası oluşturan özel testler uygular.
• El bileği hareketlerini değerlendirir.

Tanıyı desteklemek amacıyla şu incelemeler istenebilir:

• Sinir iletim çalışması (EMG)
• Elektromiyografi
• Ultrason
• Direkt röntgen (travma veya kemik problemi şüphesinde)
• Manyetik rezonans görüntüleme (özel durumlarda)

EMG, sinirin ne derece etkilendiğini değerlendirmede en sık kullanılan testlerden biridir.

Karpal Tünel Sendromu ile Karıştırılabilen Hastalıklar

Her el uyuşması Karpal Tünel Sendromu anlamına gelmez.

Benzer belirtilere yol açabilecek durumlar arasında:

• Boyun fıtığı
• Servikal sinir sıkışmaları
• Ulnar sinir sıkışması
• Diyabete bağlı nöropati
• Romatizmal hastalıklar
• Tendon hastalıkları
• Vitamin eksiklikleri

yer alabilir.

Bu nedenle uzun süren uyuşma şikâyetlerinde kendi kendine tanı koymak yerine ortopedik veya nörolojik değerlendirme yapılması önemlidir.

Cerrahi Dışı Tedavi Seçenekleri

Hastalığın erken döneminde birçok hasta ameliyatsız yöntemlerden fayda görebilir.

Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

• Gece kullanılan el bileği ateli
• Aktivite düzenlenmesi
• Tekrarlayan hareketlerin azaltılması
• Ergonomik çalışma düzeni
• Fizik tedavi uygulamaları
• Sinir kaydırma egzersizleri
• Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar (uygun hastalarda)
• Seçilmiş olgularda kortikosteroid enjeksiyonu

Tedavi planı hastalığın şiddetine ve sinir hasarının derecesine göre belirlenir.

Karpal Tünel Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir:

• Ameliyatsız tedaviye rağmen devam eden şikâyetler
• İleri derecede EMG bulguları
• Kalıcı uyuşma
• Kas güçsüzlüğü
• Başparmak kaslarında erime
• Günlük yaşamı etkileyen fonksiyon kaybı

Cerrahi karar yalnızca EMG sonucuna göre değil; hastanın yakınmaları, muayene bulguları ve yaşam kalitesi birlikte değerlendirilerek verilir.

Karpal Tünel Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyatın amacı median sinir üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmaktır.

Bu işlem sırasında karpal tünelin tavanını oluşturan bağ dokusu kontrollü olarak kesilir ve sinirin üzerindeki basınç azaltılır.

Cerrahi;

• Açık yöntem
• Endoskopik yöntem

ile uygulanabilir.

Hangi yöntemin tercih edileceği hastanın özelliklerine ve cerrahın değerlendirmesine göre değişebilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Ameliyat sonrası süreç kişiden kişiye değişmekle birlikte çoğu hasta kısa süre içinde günlük hafif aktivitelerine dönebilir.

İyileşme döneminde;

• Parmak hareketlerine erken başlanması önerilebilir.
• Elin yüksekte tutulması ödemi azaltabilir.
• Ağır kaldırmaktan bir süre kaçınılır.
• Yara bakımı düzenli yapılır.
• Gerekli görülen hastalarda el rehabilitasyonu uygulanabilir.

Sinir uzun süre baskı altında kaldıysa uyuşmaların tamamen düzelmesi birkaç ay sürebilir.

Karpal Tünel Sendromu Önlenebilir mi?

Her vakayı önlemek mümkün olmasa da bazı alışkanlıklar riski azaltabilir.

Koruyucu öneriler şunlardır:

• Çalışma ortamının ergonomik düzenlenmesi
• Uzun süre aynı pozisyonda çalışmaktan kaçınılması
• Düzenli mola verilmesi
• El ve bilek egzersizlerinin yapılması
• Diyabet ve tiroit hastalıklarının kontrol altında tutulması
• Sağlıklı kilo korunması
• El bileğini zorlayan hareketlerin azaltılması

Sık Sorulan Sorular

Karpal Tünel Sendromu kendiliğinden geçer mi?

Hafif vakalarda şikâyetler zaman zaman azalabilir. Ancak sinir üzerindeki baskı devam ediyorsa hastalık ilerleyebilir. Uzun süren uyuşma ve güç kaybı olan kişilerde uzman değerlendirmesi gerekir.

Her elde uyuşma Karpal Tünel Sendromu mudur?

Hayır. Boyun fıtığı, diyabetik nöropati, farklı sinir sıkışmaları ve çeşitli nörolojik hastalıklar da benzer belirtilere neden olabilir.

Ameliyat sonrası uyuşma hemen geçer mi?

Sinirin ne kadar süre baskı altında kaldığına bağlı olarak değişir. Erken dönemde ameliyat edilen hastalarda iyileşme daha hızlı olabilir. Uzun süreli sinir sıkışmalarında düzelme haftalar veya aylar sürebilir.

Karpal Tünel Sendromu tekrarlar mı?

Uygun cerrahi tedavi sonrasında tekrar görülme olasılığı düşüktür. Ancak bazı hastalarda altta yatan hastalıklara veya farklı nedenlere bağlı olarak yeniden şikâyet gelişebilir.

Bilgisayar kullanmak Karpal Tünel Sendromuna neden olur mu?

Bilgisayar kullanımı tek başına hastalığın kesin nedeni değildir. Ancak uzun süre tekrarlayan el bileği hareketleri ve ergonomik olmayan çalışma koşulları, risk faktörleri arasında değerlendirilebilir.

Karpal Tünel Sendromu, erken dönemde tanındığında çoğu hastada başarılı şekilde tedavi edilebilen yaygın bir sinir sıkışması hastalığıdır. Gece uyuşmaları, elde güç kaybı veya parmaklarda sürekli karıncalanma gibi belirtiler ihmal edilmemeli; kalıcı sinir hasarını önlemek için ortopedi ve travmatoloji veya el cerrahisi konusunda deneyimli bir uzmana başvurulmalıdır.