Dupuytren Kontraktürü Nedir?

Dupuytren Kontraktürü, avuç içindeki palmar fasya adı verilen bağ dokusunun kalınlaşması ve sertleşmesiyle gelişen iyi huylu ancak ilerleyici bir hastalıktır.

Başlangıçta avuç içinde küçük, sert bir nodül oluşur. Zamanla bu nodüller kalın bağ dokusu bantlarına dönüşebilir. Oluşan bantlar parmakları avuç içine doğru çekerek tam açılmalarını engeller.

Hastalık tendonları veya eklemleri doğrudan etkilemez. Parmakların bükülmesine neden olan yapı, avuç içindeki bağ dokusundaki kalınlaşmadır.

Dupuytren Kontraktürü Neden Oluşur?

Hastalığın kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik yatkınlığın önemli rol oynadığı düşünülmektedir.

Risk faktörleri arasında şunlar yer alır:

• Aile öyküsü
• İleri yaş
• Erkek cinsiyet
• Kuzey Avrupa kökenli olmak
• Diyabet
• Sigara kullanımı
• Alkol tüketimi
• Epilepsi ve bazı epilepsi ilaçları
• El titreşimine maruz kalınan meslekler

Ancak bu risk faktörlerine sahip olmayan kişilerde de Dupuytren Kontraktürü gelişebilir.

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Dupuytren Kontraktürü genellikle 40 yaşından sonra görülmeye başlar ve yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar.

Daha sık görüldüğü gruplar şunlardır:

• Erkekler
• Ailesinde Dupuytren hastalığı bulunan kişiler
• Diyabet hastaları
• Sigara kullanan bireyler
• Yoğun alkol tüketen kişiler
• Her iki elini yoğun kullanan çalışanlar

Erkeklerde hastalık daha erken yaşta başlayabilir ve daha hızlı ilerleyebilir.

Dupuytren Kontraktürünün Belirtileri Nelerdir?

Hastalık çoğu zaman yavaş ilerler ve ilk dönemlerde ağrı oluşturmayabilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Avuç içinde sert bir nodül oluşması
• Avuç içinde ip gibi sert bantların hissedilmesi
• Parmakların tam açılamaması
• Parmakların giderek avuç içine doğru bükülmesi
• Eli düz zemine tamamen koyamama
• Kavrama fonksiyonunda azalma
• Eldiven giymede güçlük
• El sıkışırken zorlanma
• Günlük işlerde hareket kısıtlılığı

En sık yüzük ve serçe parmak etkilenir. Daha nadir olarak orta parmak ve başparmakta da görülebilir.

Hastalık Nasıl İlerler?

Dupuytren Kontraktürü kişiden kişiye farklı hızlarda ilerleyebilir.

Başlangıç döneminde yalnızca küçük bir sertlik fark edilirken zamanla;

• Bağ dokusu kalınlaşır.
• Sert bantlar oluşur.
• Parmaklarda bükülme gelişir.
• Parmakların açılması zorlaşır.
• Günlük yaşam aktiviteleri etkilenebilir.

Bazı hastalarda uzun yıllar boyunca ilerleme görülmezken, bazı kişilerde kontraktür daha hızlı gelişebilir.

Dupuytren Kontraktürü Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı çoğunlukla fizik muayene ile konulur.

Muayene sırasında hekim;

• Avuç içindeki nodülleri değerlendirir.
• Bağ dokusu bantlarını inceler.
• Parmakların açılma derecesini ölçer.
• Kavrama fonksiyonunu değerlendirir.
• Her iki eli karşılaştırır.

En sık kullanılan değerlendirme yöntemlerinden biri **masa testi (Table Top Test)**dir. Hastadan elini düz bir masanın üzerine tamamen koyması istenir. El tamamen düz açılamıyorsa ileri değerlendirme gerekebilir.

Çoğu hastada görüntüleme yöntemine ihtiyaç duyulmaz. Ancak farklı hastalıkların düşünülmesi durumunda ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) istenebilir.

Dupuytren Kontraktürü ile Karışabilen Hastalıklar

Parmakların bükülü kalmasına neden olabilecek farklı hastalıklar da bulunmaktadır.

Ayırıcı tanıda değerlendirilebilecek durumlar şunlardır:

• Tetik Parmak
• El artriti
• Tendon yaralanmaları
• Romatoid artrit
• El travmaları sonrası gelişen kontraktürler
• Nörolojik hastalıklara bağlı el deformiteleri

Bu nedenle parmak hareketlerinde ilerleyici kısıtlılık fark edildiğinde uzman değerlendirmesi önemlidir.

Cerrahi Dışı Tedavi Seçenekleri

Erken evrede ve belirgin hareket kısıtlılığı bulunmayan hastalarda düzenli takip yeterli olabilir.

Uygun hastalarda değerlendirilebilecek tedavi seçenekleri şunlardır:

• Düzenli ortopedik takip
• El egzersizleri
• Günlük yaşam düzenlemeleri
• Seçilmiş hastalarda kollajenaz enjeksiyonu
• Seçilmiş olgularda perkütan iğne gevşetme (needle aponeurotomy)

Bu yöntemlerin uygunluğu hastalığın evresine, kontraktür derecesine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.

Dupuytren Kontraktürü Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Cerrahi tedavi aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilir:

• Parmakların belirgin şekilde bükülmesi
• Günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma
• Kavrama fonksiyonunun bozulması
• Masa testinin pozitif olması
• İlerleyici kontraktür gelişmesi
• Cerrahi dışı yöntemlerin yetersiz kalması

Ameliyat kararı yalnızca parmağın görünümüne göre değil, hastanın fonksiyonel kaybı dikkate alınarak verilir.

Dupuytren Kontraktürü Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahi tedavinin amacı, kalınlaşmış bağ dokusunu çıkararak veya gevşeterek parmakların yeniden açılmasını sağlamaktır.

Uygulanabilecek yöntemler şunlardır:

• Kısmi fasyektomi
• Geniş fasyektomi
• Dermofasyektomi (seçilmiş hastalarda)

Cerrahi yöntemin seçimi hastalığın yaygınlığına, etkilenen parmak sayısına ve daha önce tedavi uygulanıp uygulanmadığına göre belirlenir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

İyileşme süreci uygulanan cerrahi yönteme göre değişebilir.

Genel olarak;

• Parmak hareketlerine erken dönemde başlanması teşvik edilir.
• El rehabilitasyonu uygulanabilir.
• Gece ateli önerilebilir.
• Şişlik birkaç hafta devam edebilir.
• El egzersizleri düzenli yapılmalıdır.
• Ağır kavrama hareketlerinden geçici süre kaçınılmalıdır.

Başarılı bir sonuç elde edilmesinde ameliyat kadar rehabilitasyon süreci de önemlidir.

Dupuytren Kontraktürü Tekrarlar mı?

Evet. Dupuytren Kontraktürü tedavi sonrasında tekrar gelişebilen hastalıklardan biridir.

Tekrarlama riski;

• Hastanın yaşı
• Genetik yatkınlık
• Hastalığın yaygınlığı
• Birden fazla parmağın etkilenmesi
• Uygulanan tedavi yöntemi

gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.

Bu nedenle tedavi sonrasında düzenli kontroller önerilir.

Dupuytren Kontraktürü Önlenebilir mi?

Hastalığın kesin olarak önlenmesini sağlayan kanıtlanmış bir yöntem bulunmamaktadır.

Bununla birlikte;

• Sigara kullanımının bırakılması
• Alkol tüketiminin sınırlandırılması
• Diyabetin iyi kontrol edilmesi
• El sağlığının korunması
• Düzenli ortopedik takip

genel sağlık açısından faydalı olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Dupuytren Kontraktürü ağrılı bir hastalık mıdır?

Çoğu hastada ağrı belirgin değildir. Hastalığın temel sorunu parmakların giderek bükülmesi ve hareket kısıtlılığı gelişmesidir.

Dupuytren Kontraktürü kendiliğinden düzelir mi?

Hayır. Hastalık genellikle ilerleyici özellik gösterir. Bazı kişilerde uzun süre aynı seviyede kalabilse de kendiliğinden tamamen düzelmesi beklenmez.

Ameliyat sonrasında parmaklar tamamen düzelir mi?

Birçok hastada parmak hareketlerinde belirgin düzelme sağlanabilir. Ancak ileri evre kontraktürlerde tam düzelme her zaman mümkün olmayabilir.

Dupuytren Kontraktürü tekrar eder mi?

Evet. Tedavi sonrasında aynı bölgede veya farklı parmaklarda tekrar gelişebilir. Bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Egzersiz yapmak hastalığı durdurur mu?

Egzersizler el hareketlerinin korunmasına katkı sağlayabilir ancak hastalığın ilerlemesini kesin olarak durdurduğu gösterilmemiştir. Tedavi planı hastalığın evresine göre belirlenmelidir.

Dupuytren Kontraktürü, avuç içindeki bağ dokusunun kalınlaşması sonucu gelişen ve zamanla parmak hareketlerini kısıtlayabilen ilerleyici bir el hastalığıdır. Erken dönemde düzenli takip ve uygun tedavi ile el fonksiyonları korunabilir, ileri evrede ise cerrahi yöntemlerle hareket açıklığı artırılabilir. Avuç içinde sertlik, parmaklarda bükülme veya eli düz zemine koyamama gibi belirtiler fark eden kişilerin ortopedi ve travmatoloji veya el cerrahisi alanında deneyimli bir uzmana başvurması doğru tanı ve tedavi planlaması açısından önem taşır.